Plukken en Automutilisme

Er zijn kromsnavels die hun eigen veren plukken. De intensiteit en locatie van het plukken kunnen erg verschillen. De ene vogel plukt alleen zijn donsveertjes de andere vogel plukt elke veer op zijn lichaam eruit. Sommige vogels knagen aan hun veren, anderen bijten ze door en weer andere trekken de veren geheel uit het lichaam.
Er zijn ook vogels die zich mutileren, waarbij ze zichzelf ernstig kunnen verwonden. Teentjes kunnen worden afgebeten, gaten worden in borsten gebeten etc. Helaas is er nog weinig over plukken en automutilisme bekend. Er zijn vele oorzaken bekend die deze problemen kunnen doen ontstaan bij vogels, maar vaak is het moeilijk of zelfs onmogelijk om achter de specifieke oorzaak te komen. En zelfs indien de oorzaak bekend is kan het zeer moeilijk zijn om de vogel van het plukken of mutileren af te helpen.

Mogelijke oorzaken
Wat u als eerste moet doen indien u een plukkende of mutilerende vogel heeft is een dierenarts te bezoeken die zich gespecialiseerd heeft in vogels. Niet elke dierenarts heeft genoeg kennis om vogels te behandelen! De vogelspecialist kan de vogel algemeen medisch onderzoeken en mogelijk wat verder onderzoek uit voeren. Zo kan een dierenarts bijvoorbeeld schimmelkweken opzetten, bloed, huid, veren, ontlasting onderzoeken, röntgenfoto’s maken en endoscoperen.

Een vogel kan verschillende aandoeningen onder de leden hebben of bepaalde verzorging ontberen die voor pijn, jeuk en andere klachten zorgen waardoor hij kan gaan plukken of mutileren.

Een voorbeeld van problemen kunnen zijn;

• Allergieën (voedsel)
• Omgevingsfactoren (luchtvochtigheid, UV licht)
• Huidinfecties (schimmel, virus en/of bacterieel)
• Malnutritie (verkeerd/onvolledig dieet)
• Parasieten (zowel in- als uitwendig)
• Organen (leverziekte, luchtzakschimmel)
• Vergif (sigarettenrook, zware metalen, gassen)
 

Omgevingsfactoren

We hebben in het lijstje hierboven gezien dat omgevingsfactoren invloed kunnen hebben op het plukgedrag van uw vogel. Een opsomming van enkele omgevingsfactoren zijn hieronder toegelicht. Probeert u ervoor te zorgen dat u uw vogel in onderstaande behoeften voorziet!

VOEDING
Krijgt uw vogel dagelijks een volledige voeding binnen? Voor meer informatie over voeding klikt u hier.

SLAPEN
De meeste kromsnavels leven in het wild rond de evenaar. Daar is het het gehele jaar door gemiddeld zo’n 12 uur licht en 12 uur donker. Gedragsspecialisten zijn van mening dat slaap te kort een invloed kan hebben op het gedrag van onze vogels in huis. Zorgt u daarom voor dat uw vogels dagelijks min. 10-12 uur per avond in het donker en op een rustige plek kan slapen. Het gaat er echt om dat de vogel deze uren achteréén kan slapen. Doezeluurtjes overdag tellen niet mee! Een doek over de kooi in de avond kan een oplossing zijn, indien uw vogel dan ook daadwerkelijk gaat slapen. Indien dit niet het geval is kunt u overwegen een kleine slaapkooi in een andere kamer in huis te plaatsen waarin uw ‘naar bed’ kan. Uw vogel is ’s morgens vaak met de zonsopgang wakker, dat betekend dat indien hij 10 uur per avond zou moeten kunnen slapen, hij ’s avonds rond 20.00-21.00 uur naar ‘bed’ zou moeten.

DOUCHEN/SPROEIEN
Regelmatig sproeien/douchen draagt bij aan een gezonde huid en verenpak. Klik hier voor meer informatie.

(UV) LICHT
Door middel van zonlicht kunnen dieren Vitamine D produceren in het lichaam. Indien een vogel altijd in huis wordt gehouden zal hij mogelijk een tekort aan vitamine D ontwikkelen. Zeker indien de vogel geen complete voeding dagelijks binnen krijgt. Ramen laten geen UV licht door! Dus uw vogel heeft Zonlicht nodig, indien mogelijk dagelijks. UV-lamp: http://www.arcadia-uk.com/

KOOI, SPEELGOED/SPELEN
Een ruime, veilige en schone kooi op een plek waar de vogel zich veilig voelt. Veilig en afwisselend speelgoed van verschillend materiaal (hard en zacht hout, acryl, touw, leer, karton enz.) Klik hier voor meer informatie.

AANDACHT
• Directe aandacht; trainen, uitstapjes naar buiten, vrienden, winkel, knuffelen
• indirecte aandacht; sociale bezigheden; mee-eten, mee-douchen, op de standaard bij de PC of terwijl u de was doet.

PRIKKELS (OMGEVINGS VERRIJKING)
Maak het leven van uw kromsnavel wat interessanter! Men laat toch ook dagelijks zijn hond uit, speelt wat met hem etc?! Waarom niet met uw vogel? De meeste mensen denken dat het ophangen van wat speeltjes in de kooi en het deurtje van de kooi open zetten voldoende 'beloning' is voor een vogel. Dit is absoluut niet het geval! Vogels zijn sociale dieren en hebben dagelijks een bepaalde hoeveel persoonlijke interactie nodig met het gezin. Hieronder enkele voorbeelden.

• Uitstapjes naar vrienden, winkels, buiten (gekortwiekt)
• Nieuw/ander speelgoed (speelgoed kist)
• Kooi verrijking
• Training
• Variatie in voeding
• Conditietraining; vliegoefeningen/touwklimmen

VEILIGHEID
Gevaren in huis, vaak met meer gevaar voor ongekortwiekte vogels:
o Teflon (pannen etc)
o Verbranding
o Verdrinking
o Wegvliegen
o Vergiftiging (metaal, voeding, spuitbussen, (verf)dampen)
o Verwonding (tussen deur, vertrapt worden)

 

Psychisch ?

Indien na gedegen onderzoek geen (in)directe oorzaken gevonden worden, kunt u denken aan psychische oorzaken. Een combinatie van lichamelijke en psychische oorzaken komt ook vaak voor. Kromsnavels die bijvoorbeeld door jeuk door een schimmelinfectie zijn begonnen met plukken en na genezing uit gewoonte doorgaan met plukken.
Psychische doorzaken voor verenplukken zijn meestal moeilijker te achterhalen dan lichamelijke. Vaak is het een combinatie van psychische- en omgevingsfactoren die reden zijn dat de vogel zich plukt. Negeer een plukkende vogel, aandacht is voor hem een beloning en kan het plukgedrag versterken.