|
Een
probleem dat minstens zoveel voorkomt als vergiftiging door planten, is een
vergiftiging door het eten van meststoffen die gebruikt worden bij planten.
Zeker als deze plantenvoeding de vorm heeft van korreltjes kan een vogel de
neiging hebben hiervan te eten. Als vogels plantenmeststoffen binnen krijgen,
ontwikkelen zij een nitraatvergiftiging. De dieren gaan veel drinken, worden
benauwd, kunnen een grauw-grijze verkleuring krijgen van de normaal roze
slijmvliezen en de dieren kunnen uiteindelijk sterven. Als u een vogel verdenkt
van nitraatvergiftiging is het daarom aan te bevelen om onmiddellijk contact op
te nemen met de dierenarts.
De duidelijkste beschrijvingen van vergiftigingen
door planten zijn gemaakt door onderzoekers die extracten van plantenmateriaal
via de kropsonde gevoerd hebben aan vogels (meestal grasparkieten) - zie tabel.
Hierbij is gebleken dat veel planten alleen problemen veroorzaken als zij in
grote hoeveelheden worden geconsumeerd. Meestal zijn vergiftigingsverschijnselen
zichtbaar binnen enkele uren nadat de vogel giftig plantenmateriaal heeft binnen
gekregen. Dit geldt niet voor een vergiftiging met avocado, waarbij de
verschijnselen soms wel 24 uur op zich laten wachten.
Naast de planten die in de
tabel genoemd zijn, zijn er nog enkele planten die problemen kunnen geven. De
vruchtjes van de vuurdoorn (Pyracantha sp.) kunnen gaan gisten en dus veel
alcohol bevatten. Meermalen zijn vogels (met name vinken) in het
wild en in tuinen aangetroffen die dronken waren. Aangezien ook
papegaaien dronken kunnen worden, lijkt het aannemelijk dat ook
zij aangeschoten kunnen raken van het eten van vuurdoornbesjes.
(Bonte boer met lekkere paardebloem)
Vogels in een benevelde toestand kunnen zich makkelijk
verwonden en zich niet goed verdedigen als zij worden
aangevallen. Als de dieren enkele uren rust krijgen om te
ontnuchteren is meestal het grootste leed geleden. Eenzelfde
soort probleem kan zich voordoen bij de consumptie van marihuana
of hennepplanten.
Als een dier verschijnselen vertoont die veroorzaakt
worden door het eten van giftige planten, is het vaak moeilijk een specifieke
behandeling in te stellen. Daarom is het raadzaam het dier in een kleine kooi te
zetten met de zitstokken laag bij de bodem zodat het dier zich niet kan
verwonden als het van de stok valt. Dieren die niet braken kunnen gevoerd worden
met pap (van bijvoorbeeld babypapegaaienvoeding of poedermelk op basis van soja)
om het maagdarmkanaal te stimuleren en om de plantendelen in te hullen zodat zij
snel en zonder dat er veel gifstoffen worden opgenomen het maagdarmkanaal kunnen
passeren. Eventueel kan aan de pap wat Norit of olie worden toegediend. Dieren
die diarree hebben, kunnen uitdrogen. Als de diarree langer aanhoudt dan een
dag, dan is het raadzaam om door een dierenarts onderhuids vocht toe te laten
dienen.
Lelietjes
van Dalen (Convallaria majali) Onderzocht
bij: grasparkiet Ziekteverschijnselen: zwakte, sloomheid, diarree, braken.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: alleen giftig als het in grote hoeveelheden wordt opgegeten.
Euphorbia of wolfsmelk (Euphorbia
pulcherrima)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen:
soms wat diarree, soms wat roodkleuring van de ontlasting.
Giftige
plantendelen: rode bladeren.
Opmerking:
alleen giftig als het in grote hoeveelheden wordt opgegeten.
Oleander (Nerium oleander)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen:
sloomheid, diarree, zwakte, krampen, speekselen, braken, soms sterfte.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: Oleander is giftig in het voorjaar, maar alleen als het in grote
hoeveelheden wordt opgegeten.
Philodendron (Philodendron
scandeus)
Onderzocht
bij: grasparkiet, amazone.
Ziekteverschijnselen:
kokhalzen, braken, diarree, sterfte zeer sporadisch (bij dieren die veel
plantenmateriaal opeten).
Giftige plantendelen: bladeren, maar alleen als het in grote hoeveelheden wordt
opgegeten.
Rhododendron (Rhododendron
simsii / indicum)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen:
zwakte, sloomheid, kokhalzen, braken, pasteuze ontlasting, sterfte zeer
sporadisch.
Giftige plantendelen: bladeren, maar alleen als het in grote hoeveelheden wordt
opgegeten.
Avocado (Persea sp.)
Onderzocht bij: grasparkiet, grijze roodstaart.
Ziekteverschijnselen: niet meer op stok kunnen zitten, stoppen met eten, bol
zitten, aan veren peuteren en trekken, benauwdheid, zwelling van de borstspieren
door oedeem en bleke streping van de spieren, sterfte.
Giftige plantendelen: bladeren, vruchten Opmerking: de verschijnselen kunnen
sterk wisselen en treden soms pas 24 uur na consumptie op.
Sommige soorten wikke (Vicia
sp.)
Onderzocht
bij: grasparkiet, valkparkiet, agapornis.
Ziekteverschijnselen: krampen, spasmen, epileptische aanvallen, sterfte.
Giftige plantendelen: bladeren.
Taxus (Taxus media)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen:
happen naar lucht, braken, moeilijk op stok kunnen zitten, benauwdheid,
bewegingsstoornissen, een enkel dier sterft.
Giftige plantendelen: bladeren en vruchtjes Opmerking: Taxus is in de herfst
giftiger.
Wingerd of wilde wijn (Parthenocissu
quinquefolio)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen:
sloomheid, braken Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: in het voorjaar is Virginia creeper minder giftig.
Gewonde accacia (Robinia pseudoacacia)
Onderzocht
bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen:
loze kauwbewegingen maken, benauwdheid, niezen, hoesten, braken.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: accacia is minder giftig in het voorjaar.
Clematis (Clematis sp.)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen:
braken.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: Clematis is minder giftig in het najaar.
Dieffenbachia (Dieffenbachia
seguine)
Onderzocht
bij: grasparkiet .
Ziekteverschijnselen:
irritatie van de slijmvliezen van de bek.
Giftige plantendelen: bladeren.
Bladeren van lupine
(Lupine sp.), liguster (Liguster sp.), vingerhoedskruid (Digitalis sp.),
kardinaalsmuts (Eonymus alatus compacta), vuurdoorn (Pyracantha coccinea),
gebroken hartje (Dicentra spectabilis), clematis (Linicera sp.), Buxus (Buxus sp.),
blauwe vlierbes (Sambucus sp.) zijn gevoerd aan grasparkieten maar veroorzaakten
geen vergiftigingsverschijnselen.
BRON:
Bron: Pakara Magazine, nr. 6
van 1998
Hedwig van der Horst, Vogeldierenarts, Bijzondere Dieren Praktijk 'Den Horst' te
Veldhoven.
|