Antwoord: Klik hier!

De I-Clicker & Target Stick hier te bestellen!

Steun het World Parrot Trust door de schitterende DVD Pollyvision te bestellen!

Baby kromsnavels

Elke babypapegaai zal met zijn bek dingen gaan onderzoeken. Deze bekjes zijn zeer gevoelig en je mag je daarom er niet aan trekken of er op tikken om je baby iets (af) te leren. Een ander belangrijk punt is dat je nooit bijten en ‘vasthouden’ als één ding mag zien! Papegaaien houden zich met hun snavel namelijk aan dingen en dus ook aan handen bv vast om evenwicht te vinden. Je kunt het zien als een hand. Baby’s die nog met de hand pap krijgen en nog niet geheel zelfstandig eten, halen vaak uit naar handen. Ze weten dat het de handen zijn die ze voeren en je kunt dit ‘pikken’ naar de handen zien als bedelen om voedsel. Pas als een vogel geheel zelfstandig eet kun je pikken of bijten als een kwestie gaan zien. Natuur moet je je baby wel duidelijk maken dat er een grens is en je mag een beet van een baby niet tolereren. Hij weet nog niet dat bijten 'niet mag' en dat moet jij hem op een rustige manier blijkbaar maken. Zie hieronder.

De jonge vogel

Bijten begint vaak met zachtjes knabbelen. Vaak knabbelen vogels al weken of maanden voor ze overgaan op bijten. Daarom adviseer ik ook om elke vorm van knabbelen hoe lief het ook eruit ziet te voorkomen en af te leren. U moet uw vogel zodra hij knabbelt een duidelijke "NEE" geven en hem verwijderen van de plek waar hij zit. Dus als hij aan uw oor knabbelt geeft u een duidelijke "NEE" en verwijdert u hem van uw schouder. U kunt hem dan bv op de kooi, tafel etc kunnen plaatsen. Het werkt misschien de eerste paar keer niet, maar wees consequent en duidelijk en geef niet op! Probeer te voorkomen dat uw vogel later gaat bijten door hem het knabbelen af te leren. Natuurlijk moet u uw vogel wat in ruil geven waarop hij wel mag knabbelen.

Afleidingsmethode
Een succesvolle manier om een vogel te laten stoppen met knabbelen is door hem af te leiden. Een simpel stukje karton, een kurk van een wijnfles, zelfs een stukje cleenex zakdoekje kan een kromsnavel vaak af leiden. Het kan zijn dat uw vogel bang is voor het voorwerp in het begin. Leer hem daarom ook aan dit soort ‘speelgoed’ wennen door er bv zelf mee te spelen. Voor meer informatie over speelgoed en het introduceren klik hier. (Geelvoorhoofd Amazone zacht bijtend tijdens spel met eigenaar.)

Time Out

Papegaaien zijn groepsdieren en vinden het erg vervelend als ze buiten hun gezinsgroep worden geplaatst en dus genegeerd worden. Dit vinden ze vervelender als tegen hen te keer gaan om hem te bestraffen (wat toch averechts werkt). Zorg ervoor dat u uw vogel een duidelijke 'NEE' geeft als hij bijt en hem dan op laat stappen en elders op plaatst, bv een stoel of speelboom. Indien hij u probeert te bijten bij het opstappen, gebruikt u een stok om hem daarop te laten stappen. Lukt dit ook niet dan is een handdoek een optie. Mocht u vogel telkens weer naar u terug vliegen of rennen of erg vervelend zijn, dan mag u hem ook een time-out geven door hem gewoon weer even in zijn kooi te plaatsen. Probeer u wel altijd in de situatie van de vogel te plaatsen en vraag u zelf af, waarom hij beet. Voelde hij zich bedreigd? Wilde hij u beschermen? Was de vogel aan het spelen en werd hij overactief waardoor hij in zijn spel u te hard beet? Papegaaien bijten altijd naar aanleiding van een bepaalde prikkel. Probeer er achter te komen wat die prikkel is. Indien u uw vogel terugplaats in de kooi als een time out, dan moet dit niet als een straf gedaan worden! Het is slechts een tijd voor u (en evt de vogel) om af te koelen. Probeer er ook voor te zorgen dat u uw vogel niet aanleert dat uw bijten betekend dat hij terug kan naar zijn kooi. Vooral gekortwiekte vogels die niet zelf terug naar hun kooi kunnen, kunnen leren dat het bijten van de eigenaar resulteerd in een gratis 'lift' naar de kooi terug (bv om te eten, drinken, rusten).

Indien u gebeten wordt moet u zich niet druk maken om de beet en uw vogel proberen 'duidelijk' te maken dat bijten niet ok is door hem dat in mensentaal te gaan uitleggen. Dit geeft de vogel juist aandacht en dus beloning voor zijn gedrag. Als uw vogel u heeft gebeten, dan negeert u dit negatieve gedrag, laat hem daarna opstappen en plaatst u hem ergens anders.  Ga niet met hem in discussie over wat hij fout heeft gedaan, ga niet nog tien keer 'stoute vogel', 'nee' etc roepen en kijk de vogel niet aan. Laat hem zo’n 5 minuten alleen zitten, maar absoluut niet langer! Daarna laat u hem opstappen op uw vinger (stap op oefening) en beloond u hem uitbundig en gaat u verder waarmee u gebleven was. Leer vergeven en vergeten!

Bijten en hormonen

Soms komt het voor dat je een kromsnavel hebt die vastbesloten is te willen paren en broeden. En hij kiest jou uit als (paar)partner. Jij kunt dan gebeten gaan worden door de kromsnavel. Hij zal vrienden, familieleden etc zien als een bedreiging en jou bijten zodat je ‘wegvliegt’ uit hun buurt. Het kan ook voorkomen dat de kromsnavel die vrienden of familieleden juist gaat aanvallen als ze te dicht bij jou in de buurt komen. Natuurlijk is dit een serieus probleem waar wat aan gedaan moet worden, voor iedereen in huis zich dood ergert aan de vogel! Vaak had dit probleem voorkomen kunnen worden door een andere opstelling tegenover de vogel. De eigenaar heeft de vogel waarschijnlijk in zijn gedrag gestimuleerd door een partner-relatie met de vogel aan te gaan. Het is daarom zeer belangrijk om nooit zo'n relatie met uw vogel aan te gaan en het strikt 'zakelijk' te houden. U kunt veel beter een leraar-leerling relatie opbouwen, waarbij u uw vogel vaardigheden aanleert.

De eerste stap is om leiding te nemen en grenzen te gaan herstellen. In het algemeen is het zo dat dominante kromsnavels een eigenaar nodig hebben met een sterke wil. Kromsnavels kunnen erg territoriaal zijn als hun hormonen razen en zullen vlug tot aanvallen overgaan als ze het gevoel krijgen dat hun ‘nest’ of partner in gevaar is. En een beet van een kromsnavel kan extreem pijnlijk zijn. (Groenvleugel ara's)

Het is belangrijk dat u een bepaalde controle over uw vogel heeft. Dit verkrijgt u door het opvoeden van uw vogel. Kijkt u voor meer informatie bij: Opvoeding

Het is zeker aan te bevelen om uw vogel te kortwieken.

Ten tweede mag u uw vogel niet meer op uw schouder of hoofd laten zitten. Zodra uw vogel naar uw schouder of hoofd klimt geeft u een "NEE" en haalt u hem daarvan af om hem vervolgens op een lagere positie te plaatsen, bv stoelleuning, uw hand etc. Zorg ervoor dat de vogel altijd lager dan ooghoogte van u zit en dat u oogcontact houdt met de vogel. Oogcontact is bij vogels heel belangrijk. Een duidelijke "NEE" en de vogel streng aankijken is daarom ook van belang. Een eigenaar die zijn vogel op de schouder toe laat, loopt altijd het risico gebeten te worden en een oogwond is in de meeste gevallen erger als een beet in je vinger.

Nogmaals; U bepaald wat er gebeurd. Als u bv de vogel in zijn kooi wilt plaatsen en hij wilt niet opstappen omdat hij elke keer weg rent dan moet u het 'stap op' en 'stap af' commando intensiever gaan trainen tot de vogel dit feilloos doet. Oefen deze oefeningen ook met een stok. We gaan er even van uit dat de vogel nu nog niet zo getraind is en u hem toch in zijn kooi wilt plaatsen en opstappen op de hand of stok lukt nog niet, dan kunt u de vogel verplaatsen door een handdoek of gastenhanddoekje voorzichtig over de vogel heen plaatsen en hem zo op te pakken.

Beloon de vogel voor zijn gedrag! Ga niet schelden of schreeuwen omdat hij niet in zijn kooi wilt. Het is heel simpel namelijk. U wilt de vogel in zijn kooi hebben. U geeft de vogel de mogelijkheid om op uw vinger/stok te stappen. Hij wilt dit niet? Dan pakken wij hem zelf met het gastenhanddoekje. Door te belonen laat je de vogel merken dat het niet eng is en dat jij geen kwaad wilt. Jij bent gewoon de baas en bepaald wat er met gebeurd en nu moet hij gewoon in zijn kooi. Niets om je druk over te maken! Leer uw vogel ook aan de handdoek wennen door het kiekeboe spel met hem te spelen. Klik hier voor meer info.

Het probleem kan soms beheerst worden als vrienden of familieleden de vogel meer hanteren terwijl de ‘partner’ van huis is. Je ziet vaak namelijk dat als een kromsnavel aan één persoon gebonden is, ze alleen agressief zijn in het bijzijn van die persoon. Als je daarom met de vogel omgaat als die persoon er niet is kun je een sterkere band proberen op te bouwen met de vogel.

De grenzen moet u bepalen, wat mag wel in huis en wat niet. En wees altijd consequent en strikt!! Dit geeft een vogel een gevoel dat hij weet waar hij aan toe is. Een vogel die een consequente baas heeft die weet waar hij aan toe is, die weet aan welke regels hij zich moet houden heeft vaak ook meer zelfvertrouwen. Hij heeft een zeker leven met vaste regels en voelt zich daardoor zeker en veel beter dan een vogel met een baas die geen regels heeft gesteld en niet consequent is. Zo’n vogel leeft in onzekerheid, de ene dag mag dit wel de andere dag niet en wordt hij gestraft. Zorg dus alstublieft voor regels en consequentie!

Jammer genoeg beseffen veel mensen niet wat ze in huis halen als ze die leuke, lieve baby ophalen bij de kweker of dierenwinkel. Een kromsnavel, hoe klein ook (van grasparkiet, agapornis, bont boertje tot amazone, grijze roodstaart, ara, kaketoe), kan gedragsproblemen ontwikkelen als ze verkeerd of niet worden opgevoed en gesocialiseerd.

In het geval van bijten geven veel mensen het op, denkend dat het al te laat is en dat ze de vogel niet meer kunnen vertrouwen. Toch jammer want ik ben van mening dat het in de meeste gevallen wel af te leren is of in ieder geval er zo iets aan te doen is dat de vogel niet weg hoeft en er toch een plezierige situatie gecreëerd kan worden voor zowel eigenaar als vogel.

Het eerste wat van belang is, is dat we beseffen dat een vogel geen mens is en dat ze andere behoeftes heeft dan wij. Het zijn geen knuffeldieren die de hele dag gekroeld willen worden en die altijd voor ons klaar staan als wij behoefte aan ze hebben. Pas als je dat beseft en je dat kunt respecteren, kun je (weer) een goede band met je vogel gaan opbouwen.

Mijn nicht Natalia heeft in 2001 een kromsnavel (agapornis) van mij gekregen die ik met de hand had grootgebracht. Gus, zo heet deze vogel, heeft zo’n 2 a 3 keer per jaar een (waarschijnlijke) hormonale periode. In die periode bijt hij zodra hem iets niet zint. Hij heeft in deze periode ook helemaal geen behoefte aan knuffelen met mensen. In het begin wisten we niet wat er met Gus aan de hand was en werd mijn nicht er radeloos van. Dit gedrag duurde zo'n 3 weken en daarna was het allemaal over en was Gus weer helemaal de oude. Maar na een paar maanden begon het weer. We kwamen er dus achter dat het periodiek was.

Natalia laat hem nu in zijn ‘periode’ gewoon met rust. Ze houdt zich wel aan de vastgestelde regels en is consequent! Dus Gus moet gewoon opstappen wilt hij zijn kooi verlaten. Een enkele dag heeft hij er zin in en komt hij dus uit zijn kooi, maar de andere dag wilt hij niet en dan blijft hij in zijn kooi. Gus is een vogel die geleerd heeft om zich zelf te vermaken met speelgoed en een dagje in zijn kooi blijven is dan blijkbaar ook geen probleem voor hem omdat hij zich dan zichtbaar vermaakt met speelgoed te 'slopen'.

Ze geeft hem wel aandacht door tegen hem te praten, maar geen fysieke aandacht. Blijkbaar heeft Gus in die periode daar geen behoefte aan en door het toch te proberen weet mijn nicht dat de kans groot is dat hij haar bijt en voorkomen van bijten/knabbelen is heel belangrijk zoals we al eerder hebben kunnen lezen!

Extreme gevallen

Het is in extreme gevallen inderdaad beter om een vogel die bijna het gehele jaar broeds is, in een volière te plaatsen of in een broedsituatie. Deze vogels kunnen zeer agressief worden en constant op zoek zijn naar nestmateriaal. Sommige poppen leggen ei na ei tot ze helemaal uitgeput zijn. En ze vallen een ieder aan die te buurt bij het ‘nest’ komt. Mocht u zo’n vogel hebben en heeft u al geprobeerd om het gedrag te bespreken met een gedragsspecialist en is daar niets uit voortgekomen dan kunt u hem misschien beter bij een kweker brengen die hem aan een man/pop koppelt, of dat u zelf een man/pop aanschaft.
Wat vaak gebeurd is dat zo’n vogel in huis gehouden wordt, maar nooit meer zijn kooi mag verlaten omdat iedereen ‘bang’ voor de vogel is geworden. Deze arme vogel zal weinig tot geen aandacht meer krijgen en alleen in zijn primaire levens behoeftes voorzien worden: water en eten. Dit is natuurlijk geen leven voor het arme dier!